वृत्तसेवा :- बिहार राज्यातील गया जिल्ह्यातील बोधगया येथील महाबोधी मंदिराची जलशुद्धीकरण मोहीम पूर्ण झाली. ही मोहीम यशस्वीरीत्या पूर्ण झाल्याचे प्रतीक म्हणून, महाबोधी महाविहारातील पवित्र बोधी वृक्षाखाली एक आध्यात्मिक अभिषेक प्रार्थना सोहळा आयोजित करण्यात आला. मंदिराची शास्त्रीय पद्धतीने पाण्याने स्वच्छता करण्यात आली. या स्वच्छतेमुळे मंदिराची भव्यता वाढली आहे. याप्रसंगी महाबोधी मंदिराचे प्रमुख भिक्षू चालिंदा, काळजीवाहू भिक्षू डॉ. दिनानंद, बोधगया टेम्पल मॅनेजमेंट कमिटीचे सचिव डॉ. महाश्वेता महारथी, बीटीएमसी सदस्य डॉ. अरविंद सिंग, किरण लामा, विविध बौद्ध विहार मधील भिक्षू आणि प्रतिनिधी, तसेच भाविक उपस्थित होते. डॉ. महारथी यांनी थाई स्वयंसेवक गट 'चोबाथम'चे श्री. थीरावत आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांच्या अनुकरणीय समर्पणाबद्दल कौतुक आणि कृतज्ञता व्यक्त केली.
स्वच्छतेची गरज का होती ? धूळ आणि प्रदूषणामुळे कालांतराने मंदिराच्या मूळ रचनेचा रंग फिका पडला होता. त्यावर शेवाळ, लहान वनस्पती आणि पावसाच्या पाण्यासोबत आलेले क्षारांचे अंश जमा होऊ लागले होते. एका थाई संस्थेने ते पाण्याने स्वच्छ केले. महाबोधी मंदिर १८ वर्षांनंतर स्वच्छ करण्यात आले आहे. २००५-०८ दरम्यान झालेल्या नूतनीकरणाच्या काळात रासायनिक स्वच्छता करण्यात आली आणि मंदिराच्या रचनेवर वाढलेल्या वनस्पती काढून टाकण्यात आल्या. हे सर्व काम पुरातत्वशास्त्रज्ञांच्या एका उच्चस्तरीय समितीच्या देखरेखीखाली करण्यात आले. या तज्ञ सल्लागार समितीचे अध्यक्ष नवी दिल्ली येथील भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण विभागाचे निवृत्त महासंचालक जगपती जोशी आणि भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण विभागाचे सदस्य डॉ. बी. एन. टंडन यांच्यासह इतर सदस्य होते. पृष्ठभागावरील अशुद्धता दूर करून तेजोवलय वाढवणे केवळ शुद्ध पाण्याचा नियंत्रित दाबाखाली वापर करून, मंदिराच्या रचनेवरील माती, जैविक वाढ आणि पृष्ठभागावरील अशुद्धता हळूहळू काढून टाकण्यात आली. यामुळे पृष्ठभागावर जमा झालेले शेवाळ, लहान वनस्पती आणि क्षारांचे अंश काढून टाकण्यात आले. कोणत्याही रसायनांचा वापर केला गेला नाही.
संकलन :- वीरेंद्र कुमार सिंह, भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण, पाटणा
संपादक :- दिपक चरणदास भगत, (विद्याश न्युज), मो. 9421717068
टिप्पणी पोस्ट करा
0टिप्पण्या